दुधौली एफ.एम. सम्वाददाता
सिन्धुली / दुधौली नगरपालिका ले फोहोर व्यवस्थापनलाई वैज्ञानिक र दीर्घकालीन रूपमा सञ्चालन नगरेको भन्दै स्थानीयवासीहरूले विरोध जनाएका छन्। विशेष गरी दुधौलीको वडा नम्बर ८ स्थित बटाहा डाँडाको जंगल क्षेत्रमा पालिकाभरि संकलन गरिएको फोहोर व्यवस्थापन गर्ने गरेको भए पनि व्यवहारमा जथाभावी फोहोर फालिएको आरोप स्थानीयको छ।
स्थानीयका अनुसार प्रारम्भमा वैज्ञानिक ढंगले डम्पिङ साइट निर्माण गरिने भनिए पनि अहिले कुहिने र नकुहिने फोहोर छुट्टाछुट्टै व्यवस्थापन नगरी एउटै गाडीमा संकलन गरी सोझै जंगल क्षेत्रमा फाल्ने गरिएको छ। यसले वातावरणीय मापदण्डको ठाडो उल्लंघन गरेको उनीहरूको भनाइ छ।
वडा नम्बर ८ अन्तर्गत पर्ने साविक वडा नं. ५ का चितुवा खाडी, बटाहा डाँडा, लाउरी चौरी र देउदह क्षेत्रका करिब ३ सय घरधुरी प्रत्यक्ष प्रभावित हुने स्थानीयले बताएका छन्। फोहोर थुपार्ने स्थान बस्ती नजिकै रहेकाले स्वास्थ्य र वातावरणीय जोखिम बढेको उनीहरूको गुनासो छ।
चितुवा खाडीका स्थानीय बासुदेव थापाका अनुसार चिसो मौसममा फोहोर जलाउने र जमिनमुनि पुर्ने गरिएको छ भने गर्मी याममा त्यही फोहोर तातेर दुर्गन्ध फैलिने गरेको छ। “गर्मीमा गाउँ नै बस्न नसकिने गरी गन्हाउँछ। वर्षायाममा प्लास्टिकजन्य फोहोर बगेर खोल्सा–खोल्सी र खेतीयोग्य जमिनमा पुग्छ, जसले उब्जनीमा असर पारिरहेको छ,” उनले भने।
स्थानीयको आरोप अनुसार डम्पिङ साइटमा कुनै किसिमको तारबार, संरचना, वा वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन (EIA) बिना फोहोर थुपार्ने गरिएको छ। यसले दीर्घकालीन रूपमा भू–क्षय, जल प्रदूषण तथा जैविक विविधतामा समेत नकारात्मक असर पार्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।
स्थानीयवासीहरूले तत्काल वैज्ञानिक विधिबाट फोहोर वर्गीकरण, सुरक्षित ल्यान्डफिल निर्माण, नियमित अनुगमन तथा प्रभावित बस्तीका बासिन्दासँग समन्वय गरी दीर्घकालीन समाधान खोज्न माग गरेका छन्। अन्यथा चरणबद्ध आन्दोलनमा उत्रिने चेतावनी समेत दिएका छन्।
